کوچینگ چیست و چه کاربردی دارد؟   

کوچینگ یک قلمروی در حال شکوفایی است که افراد شاغل در حرفه­‌ها و شاخه­‌های مختلف علمی در آن فعالیت می‌­کنند. حضور افراد با تخصص‌­های مختلف و زمینه­‌های علمی-دانشی، سابقه، تجربه و چشم­‌اندازهای متنوع و گوناگون این حرفه را پربار و رو به رشد کرده است. اما تعریف علمی کوچینگ چیست؟ برای کدام دسته از افراد و گروه‌ها کاربرد دارد؟ تفاوت آن با رشته‌های حوزه سلامت روان در چیست؟ انواع کوچینگ چیست؟ در ادامه‌ی این مقاله از رای مانا سعی شده است به تعریف علمی و کوتاه این حرفه بپردازیم و به سؤالات متداول پیرامون این رشته پاسخ دهیم.

کوچینگ چیست؟

این رشته (coaching) جز آن دسته از رشته‌هایی است که به انسان کمک می­‌کند تا امور زندگی خود را بهتر در اختیار گیرد. این رشته نیز مانند روانشناسی، مشاوره و … تلاش دارد که فرد، کنترل موثرتری بر زندگی خود داشته باشد با این تفاوت که در انواع کوچینگ به بیماری یا پاتولوژی نمی‌­پردازند. در فرایند کوچینگ، فرد آموزش می­‌بیند تا پتانسیل­‌های خود را آزاد و شکوفا کند و آن چه از توانمندی و استعداد در درون خود دارد را آشکار سازد. این فرایند شامل تعیین هدف، برنامه و تعهد است. این فرایند در واقع در پی تسهیل‌گری است تا شرایطی را به وجود آورد که افراد بتوانند نیازهای درونی خودشان را بشناسند و قادر باشند پتانسیل‌های درونی خود را به فعلیت برسانند. شما می­‌توانید با کمک گرفتن از این فرایند، از وضعیت موجود خود به سمت وضعیت و شرایط مطلوبی که مد نظر شماست، حرکت کنید. در تعریف کوتاه و علمی کوچینگ چیست می­‌توان گفت: فرایندی است برای آزادسازی ظرفیت درونی انسان‌ها.

تفاوت کوچینگ با روانشناسی و مشاوره

یکی از سؤالات پرتکراری که برای بسیاری از افراد به وجود می‌آید این است که تفاوت کوچینگ با روانشناسی و مشاوره چیست؟ باید توجه داشته باشید که هدف غایی و نهایی این حرفه، بهبودی است اما نه بهبودی و تغییری که زیر شاخه‌های سلامت روان قرار گرفته است؛ مانند بهبودی استرس و فشار روانی. منظور از بهبودی در این حرفه، بهبودی و تغییر همه جانبه و در تمامی شرایط زندگی است. شاید این بهبودی در زندگی شخصی یا در فرایند کار باشد. برای کسب اطلاعات تخصصی‌تر می‌توانید مقاله مربوط به تفاوت کوچینگ با روانشناسی و مشاوره را مطالعه بفرمایید.

بسیاری از انسان­‌ها که از سلامت روان خوبی برخوردارند، به دنبال این هستند که از شرایط و وضعیت موجودی که در آن قرار دارند،  به سمت وضعیت و شرایط مطلوب حرکت کنند. این تغییر شرایط می‌­تواند ارتقا و ترفیع شغلی، افزایش یا گسترش مهارت­‌ها یا حل مسائل شغلی یا فردی با کم‌­­ترین هزینه­‌ها باشد. در این موارد، به کمک این رشته فرد می‌تواند به وضعیت مطلوبی که خواهان آن است، برسد. کوچینگ درمان نیست، بلکه کمک به فرد است برای این‌که بتواند توان­مندی‌های خود را بشناسد و مسیر خویش را شناسایی کند و به سمت زندگی معنادار و لذت بخش برود.

رشته‌های مرتبط با کوچینگ

زمینه‌های شغلی، حرفه‌­ای و علمی دخیل در آن عبارت‌­اند از:

  • کسب و کار یا تجارت
  • منابع انسانی
  • توسعه سازمانی
  • آموزش و پرورش و فلسفه

همچنین شاخه‌هایی از روانشناسی نیز با این رشته مرتبط است مانند:

– مشاوره و راهنمایی

– روانشناسی صنعتی _ سازمانی

– روانشناسی بالینی

– روانشناسی سلامت

– روانشناسی اجتماعی

قلمروهای مختلف کوچینگ در زندگی

کوچینگ دارای قلمروهای متفاوتی است. هر کدام از این قلمروها برای افرادی با نیاز های متفاوت کاربرد دارند. از قلمروهای کوچنیگ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

– کوچینگ سازمانی

– کوچینگ فردی

–  خانواده

–  شغلی

–  میانسالی و…

کوچینگ سازمانی و کوچینگ فردی از مهم‌ترین قلمروهای آن است که در ادامه به توضیح آن پرداختیم.

کوچینگ سازمانی چیست؟

در دنیای امروز، کوچینگ در سازمان­‌ها دیگر تنها یک گزینه نیست، بلکه یکی از الزامات بسیار مهم و تعیین کننده در شکوفایی سرمایه‌های انسانی و سازمان­ هاست. آموزش و توسعه‌ی کارکنان که سرمایه‌های انسانی هر سازمان محسوب می‌شوند، از مهم‌ترین ارکان توسعه‌ی سازمان است. در کوچینگ سازمانی، هدف بهبود در عملکردهای مالی یا غیر مالی شرکت است. در این فرایند  در سازمان­‌ها، سعی بر این است که از افراد درون سازمان حمایت شود تا به سطوح بالاتری برسند. همچنین کارکنان تشویق می­‌شوند تا برای بهبود شرایط سازمان دست به اقدام و تغییر بزنند. مدیران می­‌توانند از طریق کوچینگ سازمانی روحیه کار تیمی را در میان کارکنان خود بالا ببرند و تیم‌های کارآمد با بهره‌وری بالا در سیستم خود ایجاد کنند و قابلیت رهبری خود را افزایش دهند.

کوچینگ سازمانی در افزایش تعهد سازمانی نیز کمک‌کننده است و باعث رفع مشکلات رابطه‌ای که عامل افت عملکرد سازمانی هستند، می‌شود. یکی دیگر از اقدامات کوچ سازمانی، تدوین برنامه‌ای برای تعامل مدیران و کارمندان و ارزیابی مستمر برنامه است. مدیران می‌توانند با به کارگیری این حرفه از منابع سازمانی و منابع انسانی ‌استفاده بهینه‌تری داشته باشند. این نوع تنها برای مدیران یا رهبران یک سازمان نیست، بلکه تمامی افراد سازمان می‌­توانند با استفاده از این ابزار، انگیزه و خلاقیت خود را ارتقا دهند. نتیجه­‌ی این ارتقا، افزایش بهره­‌وری سازمان است.

کوچینگ فردی چیست؟

این حوزه، تنها به استفاده و کاربرد برای سازمان­‌ها یا افراد محدود نمی­‌شود بلکه اشخاص با نیازهای گوناگون و متفاوت می­‌توانند از آن در جهت ارتقای فردی بهره ببرند. کوچینگ فردی تا به حال به افراد زیادی در زمینه‌های شغلی یا زندگی فردی کمک کرده است. خیلی از انسان­‌های موفق برای رسیدن به وضعیت مطلوب خود، از کوچینگ فردی استفاده می­‌کنند. بیل کلینتون( رئیس جمهور سابق آمریکا)، کریستیانو رونالدو(ستاره‌­ی پرتغالی فوتبال)، جف وینر (بنیانگذار لینکدین) و آلن مولالی( مدیر عامل سابق فورد) از افراد مشهور و موفقی هستند که از این نوع کوچ برای ارتقای ظرفیت­‌های خود استفاده کردند.

البته تفاوتی نمی‌­کند که شما فردی موفق باشید یا هنوز به موفقیت‌های مدنظرتان دست پیدا نکرده‌اید، کوچینگ فردی به شما کمک می­‌کند تا مسیرتان به سمت اهداف­تان، هموارتر شود. کوچینگ فردی به شخص در جهت شناخت ارزش‌­ها و توانمندی‌ها کمک می‌کند. شما در این فرایند دید واضح‌تری نسبت به چشم‌انداز زندگی پیدا کرده و رسالت شخصی خویش را جستجو می‌کنید. انسان در کوچینگ می­‌آموزد چگونه به هدف­‌گذاری بپردازد و اهداف خود را شفاف سازد و با کمک آن، برنامه‌­ای عملی برای دستیابی و رسیدن به اهدافش تدوین کند. در این مسیر، انسان می­‌آموزد بر موانع و چالش‌های شخصی و درونی خود غلبه کرده و به مدیریت آن­‌ها بپردازد. همچنین فرایند کوچینگ فردی، به فرد در جهت به دست آوردن شایستگی و مهارت‌های جدید و بهبود یادگیری و افزایش دانش و آگاهی کمک می‌کند

البته فواید و سودمندی‌های آن تنها به این موارد محدود نمی‌­شود و حتی اگر فرد در روابط با عزیزان و اطرافیان خود، به چالش برخورد کرده باشد، کوچینگ فردی می‌­تواند این مسئله را بهبود بخشد. اگر در زندگی شخص تغییری به وجود آمد، خواه مطابق میل فرد باشد یا تغییری ناخواسته رخ داده باشد، کوچینگ شخصی می­‌تواند در جهت سازگاری و تطابق با تغییر به شخص کمک کند. از دیگر مزایای آن می­‌توان به بهبود و افزایش کیفیت زندگی و همچنین انگیزه و هدفمندی بیشتر، اشاره کرد.

نتیجه ­گیری

در جواب سوال کوچینگ چیست می‌توان بیان کرد کوچینگ یک قلمروی جدید و در حال گسترش است که حضور افراد با تخصص‌های مختلف و زمینه‌های علمی-دانشی متفاوت به رشد و توسعه‌ی آن کمک شایانی کرده است. کوچینگ به زبان ساده و علمی، فرایندی است که در آن تلاش می‌شود تا ظرفیت‌های درونی انسان آزاد شود. فرایند کوچینگ به سازمان‌ها و افراد مختلف در جهت ارتقا و توسعه‌ی بهره‌وری و شفاف‌سازی  اهداف و مسیر پیش رو کمک می‌کند.

سوالات متداول

کوچینگ چیست؟ کوچینگ فرایندی است برای آزاد سازی ظرفیت درونی انسان‌ها

آیا تمامی افراد می‌توانند از آن بهره ببرند؟ بله. می‌تواند جواب‌گوی نیازهای افراد مختلف و همچنین سازمان‌های گوناگون باشد و به آن‌ها در جهت رشد و رسیدن به وضعیت مطلوب یاری دهد.

تفاوت کوچینگ با روانشناسی چیست؟ تفاوت کوچینگ با مشاوره و روانشناسی و سایر رشته‌های حوزه سلامت روان چیست؟ هدف غایی و نهایی آن، بهبودی است اما این بهبودی همه‌جانبه است و تنها در فشار روانی و استرس خلاصه نمی‌شود. بلکه بهبودی همه‌جانبه را در بر می‌گیرد.